Executive Coaching
Hoe onbewuste rolpatronen volwassen leiderschap onder druk zetten
Ik begon op jonge leeftijd met leidinggeven. In de jaren daarna gaf ik leiding aan meer dan tweeduizend verschillende mensen. Door al die ervaringen, en door het werk dat ik aan mezelf deed, ben ik patronen gaan herkennen. Niet alleen in mijn eigen leiderschap, maar vooral in de dynamiek die tussen mensen ontstaat.
Wat mij steeds opnieuw opvalt, is hoe snel we elkaar onbewust in een hoek plaatsen.
De één kiest een positie, en de ander beweegt automatisch naar de tegenoverliggende kant. Wat doet dat met volwassen leiderschap?
De onzichtbare driehoek: ouder, kind en volwassene
In veel werkrelaties zie je hetzelfde patroon terug:
• In de ene hoek: de ouder
• In de andere hoek: het kind
• En precies daartussen: de volwassene
Dit denken is afkomstig uit de transactionele analyse, ontwikkeld door Eric Berne. Het model helpt om te begrijpen hoe communicatie ontspoort zodra mensen niet meer vanuit gelijkwaardigheid spreken.
Als leidinggevenden zijn we geen schoolmeesters.
En in relatie tot onze eigen opdrachtgever hoeven we geen kind te worden.
Toch sluipen die rollen er moeiteloos in. Niet omdat we onprofessioneel zijn, maar omdat oude, ongeheelde patronen zich melden op momenten van spanning, onzekerheid of vermoeidheid.
Waarom een hoek zo verleidelijk is
Een hoek voelt veilig.
Je rug is gedekt. Je staat uit de wind. Vanuit daar kun je de ander goed zien, en raken.
Maar dezelfde muur die bescherming biedt, houdt je ook gevangen.
Heb je eenmaal een hoek gekozen, dan is het lastig om er weer uit te stappen.
En precies daar begint leiderschap onder druk te staan.
Wanneer de medewerker in de kindhoek belandt
Soms schuift een medewerker onbewust de kindhoek in.
Het gedrag kan overkomen als:
• afhankelijk
• klagend
• energievretend
• of alsof de complexiteit van de situatie niet wordt begrepen
Jij weet hoe ingewikkeld de realiteit is: begrotingstekorten, arbeidswetgeving, belangen die tegen elkaar in bewegen. En ergens denk je: begrijpt hij of zij dit eigenlijk wel?
Op zo’n moment dienen zich vaak twee reflexen aan.
Reflex 1: Jij kiest de ouderrol
Kort, kordaat, weinig ruimte voor gesprek.
“Dit is hoe het is.”
De hiërarchie sluit het gesprek af.
Reflex 2: Jij schuift mee de kindhoek in
Vermoeidheid, irritatie, emotie.
Ook jij wilt gehoord worden. Ook jij verlangt naar erkenning.
Beide reacties zijn menselijk.
En beide leiden weg van volwassen leiderschap.
Wanneer de dynamiek kantelt
Zodra jij een rol kiest, dwingt dat de ander onbewust naar de tegenoverliggende positie.
En als die verschuiving te ver doorschiet, wordt de disbalans lastig te herstellen.
Vaak wordt er dan een derde partij bijgehaald “de volwassene” om het gesprek weer recht te trekken.
Maar wat als die derde partij zélf de ouderrol kiest?
Dan raakt niet alleen het gesprek uit balans, maar ook het vertrouwen.
Volwassen leiderschap
De kunst van het midden.
Misschien heb je dit stuk twee keer gelezen, dat is niet vreemd.
Relationele dynamiek is complex en continu in beweging.
De kern is echter eenvoudig:
Volwassen leiderschap ontstaat niet door meer controle,
maar door meer zelfkennis.
De kunst van het midden vraagt:
• bewustzijn van je eigen patronen
• herkenning van vermoeidheid en irritatie
• het vermogen om niet automatisch een hoek te kiezen
Niet door afstand of kilte.
Maar door aanwezig te blijven bij jezelf, precies op het moment dat het spannend wordt.
Executive Coaching
In executive coaching onderzoek ik samen met leiders wat er gebeurt vlak vóór ze een rol innemen.
Dat moment waarop spanning, verantwoordelijkheid en oude reflexen samenkomen.
We kijken naar:
• jouw vaste positie in lastige gesprekken
• de rol die je onbewust pakt onder druk
• en hoe je kunt blijven staan in de volwassen positie, ook wanneer de ander schuift
Niet om harder te worden.
Maar om helder, gelijkwaardig en stevig te blijven in je leiderschap.
👉 Ben je benieuwd wat dit inzicht voor jou in de praktijk kan betekenen?
Dan nodig ik je uit voor jouw eerste gesprek.
Meer informatie over mijn methode vind je hier: Executive Coaching